Veel ouders die ervoor kiezen om vaccinaties te weigeren, kiezen er ook voor om de vitamine K injectie voor hun pasgeborene te weigeren. Weloverwogen beslissingen nemen vraagt om goede informatie over de voor- en nadelen van medische ingrepen, zeker wanneer het gaat om de gezondheid van baby’s.
Dit artikel bespreekt:
- wat de vitamine K injectie is
- waarom deze wordt gegeven
- mogelijke zorgen rondom de injectie
- conserveermiddelen in injecties
- verschillen tussen Nederland en de Verenigde Staten
- borstvoeding en colostrum
De natuurlijke start van een baby
Een baby komt ter wereld met navelstrengbloed dat rijk is aan stamcellen. Deze stamcellen zijn bedoeld om vrij door het lichaam te stromen en weefsels te herstellen die tijdens de geboorte onder stress hebben gestaan.
Volgens sommige onderzoekers is een laag vitamine K-gehalte bij de geboorte geen “fout” van de natuur. Het zou bedoeld zijn om het bloed vloeibaar genoeg te houden zodat stamcellen de plekken kunnen bereiken waar herstel nodig is.
Daarna volgt de eerste moedermelk: colostrum. Deze eerste voeding bevat van nature hogere hoeveelheden vitamine K. Via deze weg krijgt de baby vitamine K langzaam, geleidelijk en op biologische wijze binnen.
Critici van de standaard vitamine K-injectie wijzen erop dat in moderne ziekenhuizen vaak de navelstreng vroeg wordt afgeklemd, een deel van het bloedvolume verloren gaat, en na de geboorte synthetische vitamine K wordt geïnjecteerd.
Wat is de vitamine K injectie?
De vitamine K injectie is geen vaccin. Het is een injectie met vitamine K1 (fytomenadion). Sinds de jaren 70 wordt deze injectie routinematig gegeven aan pasgeborenen. Het doel is het voorkomen van Vitamin K Deficiency Bleeding (VKDB).
VKDB is een zeldzame maar ernstige bloedingsstoornis bij baby’s die kan leiden tot: hersenbloedingen, blijvende hersenschade, of overlijden.
Zonder vitamine K-injectie komen ernstige hersenbloedingen voor bij iets meer dan 5 op de 100.000 geboorten. Ongeveer 90% van deze gevallen betreft baby’s die borstvoeding krijgen, omdat flesvoeding vaak extra vitamine K bevat. Van de getroffen baby’s loopt ongeveer 40% blijvende schade op of overlijdt.
“Conserveermiddelvrij” betekent niet automatisch veilig
In de Verenigde Staten wordt vaak gesproken over een “preservative-free” (conserveermiddelvrije) versie van vitamine K.
Daarmee wordt meestal verwezen naar: Amphastar. Deze variant bevat geen benzyl alcohol.
De oudere variant: Hospira / AquaMEPHYTON® bevat wel benzylalcohol (9 mg) als conserveermiddel.
Vitamine K injecties in Nederland
De injectievorm die je het meest tegenkomt in Nederland is Konakion MM. De ingrediënten hiervan zijn:
Werkzame stof:
- Fytomenadion (vitamine K1). 2 mg per 0,2 ml ampul.
Hulpstoffen:
- Natriumhydroxide
- Lecithine
- Zoutzuur
- Water voor injecties
Vitamine K injecties in de Verenigde Staten
In de Verenigde Staten worden voor pasgeborenen vooral deze vitamine K-producten gebruikt:
1. AquaMEPHYTON®
Ingrediënten
- Phytonadione (vitamine K1)
- Polyoxyethylated fatty acid derivative
- Dextrose
- Benzyl alcohol
- Water
- Glacial acetic acid
2. Amphastar Preservative-Free
Ingrediënten
- Phytonadione (vitamine K1)
- Polysorbate 80
- Propylene glycol
- Sodium acetate anhydrous
- Glacial acetic acid
Polysorbaat 80
Sommige ouders maken zich zorgen over hulpstoffen zoals polysorbaat 80 en benzylalcohol.
Polysorbaat 80 wordt in de farmaceutische industrie gebruikt als emulgator om stoffen oplosbaar te maken.
In sommige gevallen kan polysorbaat 80 bijdragen aan:
- huidreacties
- roodheid
- zwelling
- benauwdheid
- anafylactoïde reacties
Dit komt vooral voor bij injecteerbare medicijnen.
In wetenschappelijk onderzoek wordt polysorbaat 80 soms bewust gebruikt om medicijnen beter door de bloed-hersenbarrière te laten gaan. Daarom maken sommige mensen zich zorgen dat het de BBB “meer doorlaatbaar” zou kunnen maken. Ook zou polysorbaat 80 mogelijke effecten kunnen hebben op de vruchtbaarheid en zou het darmontstekingen kunnen bevorderen.
Benzyl alcohol en “Gasping Syndrome”
Benzyl alcohol is in verband gebracht met een ernstige aandoening bij pasgeborenen: Gasping Syndrome. Dit syndroom wordt gekenmerkt door:
- metabole acidose
- encefalopathie
- intracraniële bloedingen
- ademhalingsproblemen met happende ademhaling
Vooral premature baby’s met een laag geboortegewicht lopen verhoogd risico. Vanwege deze zorgen is Amphastar de laatste jaren vaker de voorkeursoptie geworden in de Verenigde Staten.
Benzylalcohol wordt gebruikt als conserveermiddel, maar wordt vanwege zorgen bij premature baby’s steeds vaker vermeden in producten voor pasgeboren baby’s.
Uitgestelde navelstrengafklemming
Steeds meer onderzoek ondersteunt “delayed cord clamping”, (oftewel: later afklemmen van de navelstreng).
De voordelen hiervan zijn:
- betere ijzervoorraad
- extra bloedvolume
- meer stamcellen
- ondersteuning van neurologische ontwikkeling
Tegenwoordig adviseren veel richtlijnen om minimaal 1 tot enkele minuten te wachten met afklemmen, tenzij er medische noodsituaties zijn.
Borstvoeding, colostrum en vitamine K
Colostrum is de allereerste moedermelk die een moeder aanmaakt in de eerste dagen na de geboorte. Het wordt ook wel “gouden melk” of “vloeibaar goud” genoemd vanwege de rijke samenstelling. Colostrum bevat onder andere:
- antistoffen
- immuuncellen
- groeifactoren
- stamcelachtige componenten
- mineralen
- vetten
- vitamines, waaronder vitamine K
Het is dikker en geler van kleur dan latere moedermelk. Vitamine K komt van nature voor in colostrum en latere moedermelk. De hoeveelheid vitamine K is het hoogst in colostrum en daalt daarna in rijpe moedermelk. Dat betekent dat de baby direct na de geboorte via colostrum een natuurlijke bron van vitamine K ontvangt.
Tot slot
Voor ouders is het belangrijk om:
- verschillende bronnen te bekijken
- officiële bijsluiters te lezen
- vragen te stellen aan verloskundige of arts
- keuzes te maken op basis van volledige en betrouwbare informatie